Lachgas en de wet in Nederland

Laatst bijgewerkt: oktober 2026 · Leestijd ongeveer 3 minuten · Geschreven en gecontroleerd door het team van Lachgas Holland

Van Warenwet naar lijst II

Tot en met 2022 gold lachgas in Nederland als een gewoon product dat onder de Warenwet viel. Je kon het bestellen bij webshops, kopen bij kiosken en via bezorgdiensten laten komen, zonder dat daar een leeftijdsgrens aan hing. Toen het aantal meldingen over gezondheidsschade, verkeersongelukken en overlast rond 2018 en 2019 snel opliep, besloot het kabinet het gas onder de Opiumwet te brengen. Dat besluit vergde een aanpassing van de lijsten bij die wet en een Europese notificatieprocedure, waardoor de invoering langer duurde dan aanvankelijk gepland. Per 1 januari 2023 was het zover: distikstofmonoxide staat sindsdien op lijst II.

Lijst II is de lijst voor middelen die de wetgever als minder gevaarlijk inschat dan de harddrugs op lijst I, zoals cocaïne en heroïne. Op lijst II staan bijvoorbeeld ook hennep en hasj. De indeling bepaalt vooral de strafmaat, niet of iets verboden is: voor beide lijsten geldt dat maken, verhandelen, aanwezig hebben, vervoeren en in- of uitvoeren strafbaar zijn tenzij een vrijstelling geldt. De officiële uitleg van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de verwijzing naar de wettekst vind je op rijksoverheid.nl.

Welke uitzonderingen bestaan er?

Het verbod kent drie vrijstellingen die in het Opiumwetbesluit zijn vastgelegd. Lachgas dat bestemd is voor medische doeleinden, voor technische toepassingen of voor het bereiden van voedingsmiddelen valt buiten de Opiumwet. Daardoor kan een anesthesioloog het blijven toepassen, een gasleverancier het aan een fabriek leveren en een supermarkt slagroompatronen blijven verkopen. Het doel waarvoor het gas is bedoeld, is doorslaggevend: dezelfde cilinder kan vrijgesteld zijn in een laboratorium en verboden op een feest. Wie lachgas levert, moet aannemelijk kunnen maken dat de bestemming onder een uitzondering valt. Wat die drie toepassingen concreet inhouden, staat beschreven in wat is lachgas.

Bezit, verkoop en vervoer in de praktijk

Voor particulieren betekent de wet dat het bij je hebben van lachgas voor eigen gebruik strafbaar is, ook thuis en ook in kleine hoeveelheden. De politie kan het gas in beslag nemen en het Openbaar Ministerie beslist of er een boete, een strafbeschikking of een dagvaarding volgt. De handhaving richt zich in de praktijk vooral op handel, op gebruik in de openbare ruimte en op het verkeer. Verkopen of aanbieden aan derden wordt zwaarder gestraft dan bezit, en bij grotere hoeveelheden of georganiseerde handel lopen de straffen snel op. Vervoer wordt gelijkgesteld met aanwezig hebben: een tank in de auto is juridisch hetzelfde als een tank in de kast.

• Aanwezig hebben. Strafbaar zonder vrijgesteld doel; de hoeveelheid weegt mee in de afdoening.
• Verkopen en afleveren. Een misdrijf waarop hogere straffen staan, zeker bij herhaling of grote partijen.
• Vervoeren. Valt onder dezelfde bepaling als bezit; wie onderweg gebruikt, overtreedt bovendien de Wegenverkeerswet.
• Invoeren en uitvoeren. De zwaarste categorie, ook bij middelen op lijst II.

Lokale regels naast de Opiumwet

Al voor het landelijke verbod hadden tientallen gemeenten in hun Algemene Plaatselijke Verordening iets over lachgas opgenomen, van een verbod op gebruik in winkelstraten tot voorwaarden voor festivals. Die bepalingen zijn na 2023 niet automatisch vervallen. De Opiumwet regelt bezit en handel; de APV regelt de openbare orde en kan bijvoorbeeld verbieden dat op een plein, in een park of rond een station lachgas wordt gebruikt. Grote steden als Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht hebben zulke regels, maar ook kleinere gemeenten in Friesland, Limburg of Zeeland kunnen ze hebben. Hoe je ze opzoekt, lees je in lachgasregels per gemeente.

Betrouwbare bronnen en onze werkwijze

Rond de Opiumwet circuleren veel misverstanden, bijvoorbeeld dat kleine hoeveelheden zijn toegestaan of dat het verbod alleen voor verkoop geldt. Vertrouw daarom op officiële bronnen: de toelichting van de Rijksoverheid, de wettekst zelf en voor gezondheidsvragen drugsinfo.nl. Heb je een concrete juridische vraag, bijvoorbeeld over een inbeslagname of een boete, dan zijn het Juridisch Loket of een advocaat de juiste gesprekspartners. Teksten op websites van aanbieders, ook de onze, zijn informatief en geen juridisch advies.

Lachgas Holland levert uitsluitend aan volwassenen, vraagt bij twijfel om een identiteitsbewijs en overhandigt alleen verzegelde tanks op privéadressen. Hoe die controle gaat, staat bij leeftijdscontrole 18+. Rijden onder invloed van lachgas is apart strafbaar onder de Wegenverkeerswet; daarover lees je meer in lachgas in het verkeer.